Impact ver voorbij een AI-assistent: veilig opschalen naar autonome multi-agent processen

Iedereen een AI-assistent

De meeste organisaties bevinden zich nu in wat Microsoft de pilotfase noemt: medewerkers gebruiken Copilot, ChatGPT of misschien een eerste (zelfgebouwde) agent. Een AI-assistent om dagelijkse taken te versnellen. Het schrijven van teksten, het opzoeken van informatie of het uitvoeren van eenvoudige processtappen, dat is waar de reis begint. Helaas is het ook precies waar 88% van de bedrijven vastloopt. Misschien herken je het wel: je experimenteert, maar komt niet verder. En één medewerker met één slimme tool is geen AI-transformatie. Deze vorm van ondersteuning is een upgrade van de werkplek, maar geen upgrade van je organisatie.

Agents integreren in processen

Sommige organisaties zijn al een stap verder, waarbij de mens verder terugtreedt uit de operationele werkzaamheden. Niet uit het proces, want ze sturen het nog steeds aan, maar agents voeren het grootste deel van het repetitieve werk uit. Het is waar technologie het werk oppakt, ordent en uitdenkt, en de mens verifieert en doorzet. Met name in de beginperiode geldt human in the loop: de mens is eindverantwoordelijke en controleert, om de betrouwbaarheid vast te stellen voor je agents zelfstandig laat samenwerken. Zo weet je zeker dat, met slechts beperkte tijdsinvestering, kwaliteit nooit ten koste gaat van efficientie.

In deze vorm nemen meerdere agents het werk uit handen. Voorbeelden hiervan zijn:

• Een sales manager die werkt met een quote agent, leadscoring agent en pricing agent.
• Een klantenservicemedewerker die wordt geholpen door een sentiment agent, een knowledge agent en een returns agent.
• Een IT-operations team dat incidenten automatisch laat analyseren door een supportagent voordat een mens erbij komt.

Hier ontstaat waarde: één medewerker, meerdere agents in één proces dat tot 5–10× sneller verloopt. Klinkt goed? Het kan nog beter.

Multi-agent processen vormen jouw digitale workforce

Het is volgende stap in digitale transformatie: opschalen. Eén AI-agent maakt plaats voor complete multi-agent processen, dat is waar organisaties echt transformeren. Niet door méér mensen aan te nemen, maar door digitale collega’s in te zetten voor het optimaliseren van beschikbare capaciteit en expertise. Een ecosysteem waarin verschillende agents samenwerken, informatie uitwisselen en bedrijfsprocessen end-to-end uitvoeren.

Waarom (toewerken naar) multi-agent processen?

Zoals binnen elke organisatie, is er voor het totale plaatje een team nodig. Zelden doet een persoon al het werk alleen, of vervult iemand vijf verschillende functies. Een enkelvoudige agent werkt als slimme assistent en biedt verlichting. Multi-agent processen (MAP) werken als een team en behalen gezamenlijk resultaat. Ze delen context, plannen samen, kunnen taken van elkaar overnemen en escaleren wanneer nodig. En, mits goed ingericht, houden zich aan jouw compliance, policies en tone of voice. Met MAP bouw je geen tool: je bouwt een digitale organisatie.

Voorbeeld: het retourproces

Agent A identificeert het product, waarna Agent B de retourpolicy controleert. Agent C verwerkt het retour in ERP en Agent D regelt de klantcommunicatie. Oftwel: de medewerker stuurt, de agents voeren uit.

Hoe zorg je dat meerdere agents veilig met elkaar samenwerken?

Zodra meerdere agents met elkaar gaan samenwerken, en daarmee toegang krijgen tot jouw kernprocessen, wordt veiligheid cruciaal. De agents hebben toegang tot je data, communiceren met je medewerkers, klanten en leveranciers, nemen acties en soms zelfs besluiten. Daarom is agent governance zo belangrijk. Om te zorgen dat de agents zich houden aan jouw policies, dien je die in de eerste plaats helder te hebben voor je nieuwe, digitale collega’s. Belangrijke voorwaarden en benodigdheden voor een veilige multi‑agent transitie zijn:

Governance vanaf dag één 

Agents zonder governance vergroten het risico op een agent swamp, vergelijkbaar met het vroegere data swamp-probleem. Een onoverzichtelijke, onduidelijk werkende en onbetrouwbare verzameling van elementen. Gaat het om kleinere agents, dan is het voldoende om 1 functioneel eigenaar te hebben en IT aan te haken. Bij grotere, meer omvangrijke processen heb je te maken met een organisatieverandering. In dat geval tekenen we graag een duidelijk plan uit. Daarbij betrek je in aanvulling op eerdergenoemde personen ook iemand vanuit security en vanuit legal. Met een duidelijke governance voorkom je vertroebeling. Stem telkens vooraf telkens de volgende zaken en leg vast:

• Wie is eigenaar van elke agent?
• Welke policies gelden voor welke rol?
• Hoe ga je om met privacy, risico’s en compliance?
• Hoe monitor je kwaliteit en gedrag?

Least privilege security

Agents krijgen alleen toegang tot wat ze nodig hebben, niet meer. Denk hierbij aan afgeschermde API’s, gecontroleerde data‑toegang en logboeken & auditing. Daarnaast bepaal wil je rollen en rechten per agent bepalen. Door het toepassen van ‘security by design’, voorkom je dat correctie en schadeherstel (zowel praktisch als reputatie) achteraf nodig is.

Orchestratie voor multi-agents: laat ze goed en veilig samenwerken

Voor die samenwerking heb je wel een orchestratielaag nodig. Eén goedwerkende agent maakt vaak gebruik van diverse agents die zeer specifieke taken uitvoeren om uiteindelijk tot één antwoord te komen. Dat vraagt om zorgvuldige sturing, governance en veiligheid: je orchestratielaag. Die regelt onder andere de taakverdeling, roltoewijzing en gedeelde context. Daarnaast borg je hier ook planning, escalatie en monitoring.

Werken met MAP verandert de organisatie: nieuwe rollen ontstaan (denk aan AI-trainer of context engineer) en skills verschuiven. Medewerkers worden agent managers en in plaats van zelf repeterend werk te doen, sturen ze hun digitale collega aan die dit doet. Die verandering is een positief gevolg van een groeiende behoefte aan procesoptimalisatie, communicatie en verandermanagement. Dat laatste zeker, omdat team uit zowel mensen als digitale collega’s ontstaan. Werken met meerdere agents is dan ook geen IT project, maar een organisatieontwikkeling. Hoe pak je dat slim en succesvol aan?

HiveAI: de basis om met meerdere AI-agents veilig te werken

Wanneer organisaties doorgroeien van één AI-agent naar een hele reeks digitale collega’s, wordt overzicht en veiligheid steeds belangrijker. HiveAI helpt daarbij. Het is een centrale omgeving waarin je AI-agents ontwikkelt, beheert en met elkaar laat samenwerken. Je kunt het zien als het digitale teamdashboard voor al je agents. HiveAI zorgt ervoor dat elke agent dezelfde regels volgt, veilig met bedrijfsdata omgaat en begrijpt wat hij wel en niet mag doen. Ook maakt het inzichtelijk wat agents precies doen, zodat je kunt bijsturen waar nodig. Daarnaast zorgt HiveAI ervoor dat agents elkaar begrijpen en samen taken kunnen uitvoeren, zonder dat processen onduidelijk of rommelig worden. Zo kunnen organisaties stap voor stap groeien naar een hybride organisatie waarin mensen en AI-collega’s soepel samenwerken, op een betrouwbare, veilige en schaalbare manier.

Voor iedereen die de meerwaarde ziet en succesvolle inzet wil omarmen, is er de AI-workshop. Ontdek hoe agents jouw organisatie kunnen optimaliseren.